Aanbodketen

Voor zowel de mbo-school als de onderwijsteams is het belangrijk dat het onderwijs relevant blijft. Hier zijn zowel interne- als externe ontwikkelingen bepalend in. De missie van de school, interne randvoorwaarden en externe randvoorwaarden, zoals wet- en regelgeving, inspectietoezicht en de kwalificatiestructuur, bepalen de kaders waarbinnen het onderwijs plaatsvindt. Ook zijn er ontwikkelingen in de omgeving die van invloed kunnen zijn op het onderwijsaanbod. Denk aan (innovatieve) initiatieven in de omgeving (vanuit de gemeente, bedrijven, provincie) of regionale of Europese projecten waarbij de opleiding kan aansluiten (en waar eventueel subsidie voor is), of aan regionale samenwerkingsverbanden die relevant zijn voor de opleiding. Binnen de omgeving van de mbo-school is de arbeidsmarkt belangrijk: het onderwijs moet zo goed mogelijk aansluiten op de vraag en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Onderstaand proces kun je als team gebruiken bij het analyseren van de arbeidsmarkt: Verzamel arbeidsmarktdata uit de regio en sector. Dit kan bijvoorbeeld via de website van de SBB of werk.nl. Ook bedrijven in de regio waar de mbo-school mee samenwerkt kunnen goede bronnen zijn. Breng de innovaties en ontwikkelingen die voor de opleiding relevant zijn in kaart Verzamel informatie voor de betreffende regio over hoeveel studenten een opleiding volgen en wat hun perspectief is op de arbeidsmarkt Onderzoek welke behoeftes er in de regio zijn in het kader van leven lang ontwikkelen Vergelijk het aanbod van opleidingen met andere scholen in de regio en in Nederland (BusinessProcess) Analyseren omgeving en arbeidsmarkt Het passend aanbod van opleidingen wordt periodiek bepaald door degenen die daartoe bevoegd zijn en is gebaseerd op analyse van de kwalificatiestructuur, van de omgeving met het oog op afspraken in de regio, de arbeidsmarkt in verband met het perspectief voor studenten en alumni en de eigen sterke en zwakke punten. Het gaat hierbij zowel over het aanbod van bekostigde opleidingen, als opleidingen in de derde leerweg. Ook de beslissing welke keuzedelen zullen worden aangeboden is gebaseerd op deze analyses. Na vaststelling worden onderwijsplan en examenplan gemaakt voor de vastgestelde opleidingen. (BusinessProcess) Vaststellen opleidingen aanbod Het kwalificatiedossier beschrijft de eisen waaraan een student moet voldoen om zijn/haar diploma te behalen. Het beschrijft wat de student gaat leren. Elk dossier bevat één of meer kwalificaties en iedere kwalificatie leidt tot een diploma. Hoe beter de diploma-eisen aansluiten op de wensen van het bedrijfsleven, hoe groter de kans op een baan voor een beginnende beroepsbeoefenaar én hoe beter bedrijven hun vacatures kunnen vervullen. Het kwalificatiedossier beschrijft: * De kerntaken, werkprocessen, kennis en vaardigheden van de kwalificatie. * De generieke eisen voor Nederlandse taal, rekenen en eventueel Engels. * De vereisten voor loopbaan en burgerschap. * In keuzedelen ook (specifieke) kerntaken, werkprocessen en/of kennis en vaardigheden. * De beschrijvingen van behoeften en wensen in het kader van eventueel verder leren. Ten behoeve van de ontwikkeling of bijstelling van het opleidingsaanbod worden per opleiding het kwalificatiedossier en de relevante keuzedelen geanalyseerd om de leerdoelen vast te stellen. De leerdoelen zijn niet alleen gebaseerd op de kwalificatiedossiers, maar ook op de onderwijsvisie en de behoefte van de (regionale) arbeidsmarkt en potentiële studenten. De leerdoelen vormen de basis voor het onderwijs- en examenplan van een opleiding. Het aanbod aan keuzedelen wordt geanalyseerd met als doel de keuzedelen te selecteren waar studenten belangstelling voor hebben en die aansluiten bij de regionale opleidingsvraag. Deze keuzedelen hoeven niet gekoppeld te zijn aan het kwalificatiedossier waarvoor de opleiding opleidt. De keuzedelen worden in het onderwijs- en examenplan opgenomen. Een actueel overzicht van alle keuzedelen is te vinden op de site van de SBB. (BusinessProcess) Analyseren kwalificatiedossieren keuzedelen Opstellen van een kwalitatieve en kwantitatieve analyse op basis waarvan bepaald kan worden of het wenselijk en haalbaar is om een bepaalde opleiding in het opleidingenaanbod op te nemen. (BusinessProcess) Opstellen businesscase opleiding Het team verbindt de instelling- en schoolvisie op onderwijs en leren met de eigen situatie en inzichten en vertaalt deze voor de opleiding, met zijn specifieke kenmerken en niveau, naar het leren van studenten dat hen voorbereidt op wat het werkveld, en de toekomstige ontwikkelingen daarin, van beginnende beroepsbeoefenaars vraagt. De visie op examinering is een afgeleide van de algemene visie op de kwaliteit van het onderwijs. De visie geeft richting aan het examenbeleid: de inhoudelijke, procesmatige en organisatorische keuzes. (BusinessProcess) Opstellen visie onderwijs en examinering Bepalen van de start of stop-datum waarop een opleiding formeel in het aanbod van de instelling is opgenomen. Instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs moeten sinds 2016 het voornemen tot het starten of beëindigen van beroepsopleidingen melden. (BusinessProcess) Bepalen start/stop opleiding In het handboek examinering beschrijft de mbo-school de visie op examinering: de processen en procedures van de examinering, de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van alle betrokkenen bij examinering. Het handboek examinering is toegankelijk voor deze betrokkenen. De informatie moet voor hen snel en eenvoudig beschikbaar zijn. De inhoud van het handboek is afgeleid van de wettelijke kaders, de examenvisie en het examenreglement. Beschrijving proces: * Verzamel de bijgestelde examenvisie, het examenreglement en verbeterplannen van vorig jaar. * Bekijk of er, gezien de documenten, aanleiding is om het al bestaande handboek examinering aan te passen. * Pas het handboek examinering aan of stel het handboek op. Gebruik hiervoor het servicedocument Voorbeeld inhoudsopgave handboek examinering. * Dien het handboek examinering in voor vaststelling. (BusinessProcess) Opstellen handboekexamineri- ng De visie op examinering is een afgeleide van de algemene visie op de kwaliteit van het onderwijs. De visie geeft richting aan het examenbeleid: de inhoudelijke, procesmatige en organisatorische keuzes. Een voorbeeld van een organisatorisch keuze is: ‘we examineren alles zelf’ of ‘we besteden de examinering zoveel mogelijk uit’. Een voorbeeld van een procesmatige keuze is: ‘we betrekken het beroepenveld bij alle processen van de examinering’. De examenvisie van een sector binnen een mbo-school is een afgeleide van de examenvisie van de gehele school. Bij het op en bijstellen van de examenvisie baseert de ontwikkelaar zich op eerder opgestelde visiedocumenten over onderwijs en/of examinering en het jaarverslag van de examencommissie van het voorafgaande jaar, inclusief aanbevelingen. Te bepalen relevante partijen wordt een bijdrage gevraagd ten behoeve van het opstellen of bijstellen. Hiertoe kunnen sessies worden belegd met betrokkenen. Doel is te komen tot een kernachtige, herkenbare examenvisie. De examenvisie moet worden vastgesteld, en wordt gedeeld met de rest van de organisatie. Nadat de examenvisie, het examenreglement en het handboek examinering zijn opgesteld, stellen degenen die hiervoor bevoegd en verantwoordelijk zijn deze documenten vast. Nu liggen ze voor een bepaalde periode vast en kunt u werken aan de implementatie en uitvoering ervan. (BusinessProcess) Vaststellen kaders Het examenplan geeft per kwalificatie een overzicht van de examenonderdelen en examens die een mbo-school inzet voor de examinering (kwalificerende beoordeling). Het examenplan geeft inzicht in de onderdelen die een student met een voldoende moet afsluiten om in aanmerking te komen voor een diploma. In het examenplan staat binnen welke omgeving (mbo-instelling of beroepspraktijk) de examens plaatsvinden. Hierbij wordt rekening gehouden met de praktische haalbaarheid van de examinering binnen de praktijksituatie en de afspraken in het sectoraal examenprofiel. In een examenplan staan de examenonderdelen en examens voor de beroepsgerichte eisen en de generieke taal- en rekeneisen. Ook de wijze waarop een mbo-school deze onderdelen examineert staat in het examenplan. Teams schrijven dit examenplan en houden hierbij rekening met de schoolbrede geldende afspraken. Beschrijving van het proces dat kan worden gevolgd: * Verzamel het examenplan en de verbeterplannen van vorig jaar. * Verzamel actuele sector- en opleidingspecifieke documenten, zoals het sectorale examenprofiel en het kwalificatiedossier. * Bekijk samen of er aanleiding is om het examenplan van vorig jaar aan te vullen of bij te stellen. * Stel het examenplan op of bij. Gebruik hierbij eventueel het servicedocument Format examenplan. * Leg het bijgestelde examenplan voor aan een aantal externe betrokkenen uit het bedrijfsleven om de herkenbaarheid, organiseerbaarheid en haalbaarheid te toetsen. * Dien het examenplan in voor vaststelling. Nadat het examenplan is opgesteld, stellen degenen die hiervoor bevoegd en verantwoordelijk zijn dit documenten vast. Nu ligt dit plan voor een bepaalde periode vast en wordt er door de teams gewerkt aan de implementatie en uitvoering ervan. (BusinessProcess) Opstellen examen plan Het onderwijsplan is een samenhangend overzicht waarin per opleiding de leertaken staan die samen een opleiding vormen. Hierin staan, onder andere, de doelen van de opleiding, de leerinhoud, toetsen, didactische principes en/of de wijze en het tijdstip waarop de opleiding aangeboden wordt. In het onderwijsplan staat ook in welke omgeving (mbo-school, zelfstudie of beroepspraktijk) het onderwijs plaatsvindt. Hierbij wordt rekening gehouden met de praktische haalbaarheid en de doelgroep. Beschrijving van het proces dat kan worden gevolgd: * Verzamel het onderwijsplan en de verbeterplannen van vorig jaar. * Verzamel actuele sector- en opleidingspecifieke documenten, zoals keuzedelen en het kwalificatiedossier. * Bekijk samen of er aanleiding is om het onderwijsplan van vorig jaar aan te vullen of bij te stellen. * Stel het onderwijsplan op of bij. * Leg het (bijgestelde) onderwijsplan voor aan een aantal interne en externe betrokkenen om de herkenbaarheid, organiseerbaarheid en haalbaarheid te toetsen. * Stel het onderwijsplan vast en archiveer dit. Nadat het onderwijsplan is opgesteld, stellen degenen die hiervoor bevoegd en verantwoordelijk zijn dit document vast. Nu ligt dit plan voor een bepaalde periode vast en wordt er door de teams gewerkt aan de implementatie en uitvoering ervan. (BusinessProcess) Opstellen onderwijsplan Het onderwijs en examenreglement moet bekend zijn bij de student en op bijvoorbeeld de website van de school zijn gepubliceerd (BusinessProcess) Publiceren Onderwijs en Examenregeling (OER) Het onderwijs en examenreglement is het juridisch kader dat voor elke student de transparantie en betrouwbaarheid van het onderwijs- examenproces waarborgt. In het onderwijs en examenreglement staan de formele regels en afspraken waar iedereen die bij onderwijs, examinering en diplomering betrokken is, zich aan houdt. Er zijn regels en afspraken opgenomen over bijvoorbeeld de inhoud van de opleiding, studiebegeleiding en studievoortgang, fraude, herkansingen, bewaartermijnen en klachten. Het gaat om formele, juridische afspraken en kaders. (BusinessProcess) Opstellen Onderwijs en Examen Regeling (OER) Voor het vastgestelde aanbod aan opleidingen bepalen school en team jaarlijks wat nodig is aan leermateriaal. Het team bepaalt jaarlijks -- mede op basis van de eigen verbeteragenda -- of er aanpassing en aanvulling of vernieuwing moet plaatsvinden. (BusinessProcess) Bepalen benodigde leermiddelen Voor het vastgestelde aanbod aan opleidingen bepalen school en team jaarlijks wat nodig is aan examenmateriaal. Het team bepaalt jaarlijks -- mede op basis van de eigen verbeteragenda -- of er aanpassing en aanvulling of vernieuwing moet plaatsvinden. (BusinessProcess) Bepalen benodigd examen materiaal Het kwalificatiedossier beschrijft de eisen waaraan een student moet voldoen om zijn/haar diploma te behalen. Elk dossier bevat één of meer kwalificaties en iedere kwalificatie leidt tot een diploma. Hoe beter de diploma-eisen aansluiten op de wensen van het bedrijfsleven, hoe groter de kans op een baan voor een beginnende beroepsbeoefenaar én hoe beter bedrijven hun vacatures kunnen vervullen. Alle kwalificatiedossiers samen, aangevuld met de keuzedelen, vormen de kwalificatiestructuur. De kwalificatiestructuur wordt geanalyseerd in samenhang met de analyses van de arbeidsmarkt en de regionale opleidingsvraag. De businesscase van de opleiding wordt gebruikt, ook in relatie tot de omgeving. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar samenwerking en concurrentie met andere publieke en private mbo-scholen. Op basis van de uitkomst van deze totale analyse worden kwalificaties geselecteerd waarvoor opleidingen worden aangeboden. (BusinessProcess) Analyseren kwalificatie- structuur TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship TriggeringRelationship Deze svg is op 25-11-2022 13:42:04 CET gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2022 ArchiXL. ArchiMedes 25-11-2022 13:42:04 CET




   
   
   
   
   

   
   

   

Klik hier om het diagram te downloaden.

Speciaal voor onderwijsteams zijn er aparte views ontwikkeld die de procesketens weergeven vanuit het perspectief van het onderwijs. Dit is alleen een andere weergave van de procesketens; inhoudelijk zijn het dezelfde processen en dezelfde relaties.

Deze views zijn oorspronkelijk gebaseerd op de zogenaamde Teamplaat Onderwijskwaliteit (TPO). Inmiddels zijn de TPO en de MORA in overeenstemming met elkaar gebracht. De views zijn hier ondergebracht in de MORA; aanvullende informatie en ondersteuning voor onderwijsteams is beschikbaar op site voor Onderwijskwaliteit MBO van het Kennispunt Onderwijs en Examinering van de MBO Raad.

De volgende views voor Onderwijsteams zijn beschikbaar.